การใช้งาน MediaWiki เบื้องต้น (http:/meta.wikimedia.org/)

จาก Research 2549, สารานุกรมฟรี

ชื่อผู้จัดทำ นนร.อนนท์ สายน้ำเขียว กองวิศวกรรมไฟฟ้า สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศ เลขที่ ๑๕

บทคัดย่อ

ปัจจุบันเทคโนโลยีได้มีการพัฒนาอย่างรวดเร็วและก้าวไกลมาก ทำให้ทุกสิ่งทุกอย่างมีการเปลี่ยนแปลงพัฒนาขึ้น จึงได้มีวิธีการศึกษาหรือการค้นคว้าหาข้อมูลและให้ข้อมูลที่ทันสมัยและสะดวก ที่เรียกว่า mediawiki ซึ่งเป็นโปรแกรมที่มีลิขสิทธิ์แบบ GNU GPL ซึ่งใช้ในเว็บไซต์ที่มีชื่อเสียงเช่น Wikipedia[1] โดยถูกออกแบบมาให้สามารถใช้งานร่วมกันได้หลายคนและสามารถแก้ไขหน้าต่างๆ ของเว็บและมีการเก็บข้อมูลลงในฐานข้อมูล

กล่าวนำ

สังคมออนไลน์ได้สร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ๆ มากมายให้เกิดขึ้น ทำให้เรามีโอกาสได้เข้าถึงสาระบันเทิงหลากหลายรูปแบบได้เพียงปลายนิ้ว

ในขณะเดียวกันโลกได้ก้าวเข้าสู่สังคมที่ขับเคลื่อนด้วยเศรษฐกิจฐานความรู้จึงทำให้การแลกเปลี่ยนแบ่งบันความรู้เป็นวัฒนธรรมใหม่ที่มีความสำคัญยิ่งขึ้น และทำให้เว็บไซต์ทั่วโลกซึ่งเปรียบเสมือนห้องสมุดออนไลน์กลายเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สะดวกต่อการเข้าถึงมากที่สุดในปัจจุบัน

ในยุคเริ่มแรกเว็บไซต์เป็นการนำเสนอข้อมูลทิศทางเดียว โดยใครบางคนที่อยู่เบื้องหลังเว็บเซิร์ฟเวอร์เป็นผู้ทำให้มีเนื้อหาที่เสร็จสมบูรณ์พร้อมให้

ใครต่อใครเข้ามาค้นคว้าหาข้อมูลได้ตามความต้องการ ซึ่งมีลักษณะเป็นข้อมูลแบบ read only คือ อ่านได้เพียงอย่างเดียว ผู้ใช้เอกสารเว็บไม่สามารถป้อนข้อมูลเข้า (input) เพื่อปรับปรุงสารสนเทศให้มีความทันสมัยและถูกต้องได้เลย ผู้เขียนมักจะเตือนผู้อื่นอยู่เสมอว่าอย่าเชื่อถือเอกสารจากเว็บไซต์ต่างๆ โดยไม่ตรวจสอบเสียก่อน เนื่องจากอาจจะเป็นข้อมูลที่ขาดการบำรุงรักษามาเป็นเวลานานก็เป็นได้

การกำเนิดของฟอร์มการรับข้อมูลของภาษา HTML การทำงานแบบโต้ตอบได้ของภาษาสคริปต์และ CGI นำมาซึ่งการป้อนข้อมูลโดยผู้ใช้เว็บ

พัฒนาขึ้นเป็นบริการต่างๆ ที่เอื้อให้เกิดการมีส่วนร่วมของชุมชนออนไลน์ และปรากฏเป็นนวัตกรรมที่สร้างวัฒนธรรมใหม่ๆ กิจกรรมใหม่ๆ ให้เกิดขึ้นจากฟรีเว็บไซต์ส่วนบุคคลเพื่อการนำเสนอข้อมูลได้โดยอิสระ เช่น บริการของ Geocities พัฒนามาสู่บริการเว็บล๊อกหรือเรียกสั้นๆ ว่า Blog บริการไดอารี่ออนไลน์ที่ได้รับความนิยมเมื่อไม่มานี้

จนกระทั่งวันนี้โลกได้รู้จักบริการใหม่ที่สอดคล้องกับยุคสังคมแห่งการเรียนรู้ที่เรียกว่า Wiki ซึ่งเปรียบเสมือนแหล่งรวบรวมความรู้จากบุคคลทั่ว

โลก ( เป็นการต่อยอดขึ้นจาก Blog อีกทีหนึ่ง ซึ่ง Blog เป็นเพียงแหล่งแสดงความคิดเห็นประสบการณ์เฉพาะบุคคลเท่านั้น ) ทั้งนี้ในปัจจุบันหลายวงการเริ่มยอมรับ Wikipedia.org ว่าเป็นแหล่งความรู้ที่เกิดจากการร่วมกันคิดร่วมกันระดมความรู้จากอาสาสมัครจากทั่วทุกมุมโลกเพื่อสร้างสารานุกรมเสรีออนไลน์ ( Online Free Encycropedia ) ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลก มีเนื้อหาตั้งแต่สิ่งที่เล็กที่สุดในโลกไปจนถึงสิ่งที่ใหญ่ที่สุด(ที่มนุษย์โลกรู้จัก) มากกว่าหนึ่งล้านหัวข้อเชื่อมโยงกันด้วยระบบซอฟต์แวร์ที่ชาญฉลาดและเครื่องมือค้นหาที่รวดเร็วที่ช่วยให้การค้นหาเป็นไปได้แทบทุกคำที่คุณอยากรู้

Wiki ยังถูกนำไปประยุกต์ในงานอื่นๆ อีกมากมายเพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการรวบรวมความรู้ คำตอบของปัญหา การประสานงานระหว่างองค์กร

และงานที่ต้องการการระดมความคิดจากผู้เชี่ยวชาญจากหลายๆ ส่วนเข้าด้วยกัน ดังนั้นทุกวันนี้เราจะสังเกตเห็นว่าหลายๆ องค์กรจะมีเว็บไซต์ Wiki เป็นของตนเอง ใช้ทดแทนบริการถามตอบ การบริการลูกค้า FAQ ฐานความรู้ และอื่นๆ อีกมากมาย

ประวัติความเป็นมา/ทฤษฏีพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง

wiki เป็นการ ใช้พื้นฐานของ ErfurtWiki,ซึ่งเป็นการประยุกต์ระบบไฮเปอร์เท็กซ์ของ WikiWikiWeb มาใช้ ช่วยในการร่วมกันแก้ไขและสร้างเว็บกันได้ง่ายขึ้น

• วิธีการสร้างหน้าเว็บ CreatePages
• คลิ๊กที่ หรือเลือกที่ "แก้ไขหน้านี้" ("Edit this page") จากเมนู drop down เพื่อเปลี่ยนเนื้อหาของหน้าเพจ
• คุณสามารถจัดฟอร์แมทหน้าได้ด้วย Wiki Markup, หรือด้วยโค้ด HTML (หาก wiki ให้ทางเลือกในการแก้ไข)
• ใช้คำสั่ง ค้นหาหน้า (SearchPages)หรือไปที่รายการหน้าใหม่ล่าสุด ( NewestPages)
• นอกจากนี้ ยังมีรายการหน้าที่เข้าไปใช้บ่อย (MostVisitedPages),หน้าที่ทำการแก้ไขเปลี่ยนแปลงบ่อย (MostOftenChangedPages) และหน้าที่เพิ่งทำการปรับปรุง (UpdatedPages) อีกด้วย

เนื้อเรื่อง (วิธีการ/รูปแบบการทำงาน)

mediawiki(มิเดียวิกิ)

MediaWiki โอเพ่นซอร์ส Wiki

• เบื้องหลังความยิ่งใหญ่ของสารานุกรมเสรีออนไลน์ที่ยิ่งใหญ่แห่งนี้ คือ ซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สที่มีคุณภาพสูงมากตัวหนึ่งที่จะนำมาแนะนำในวันนี้คือ MediaWiki ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจากความต้องการสร้างเว็บไซต์ Wikipedia นั่นเอง โดยดำเนินการพัฒนาภายใต้ GNU General Public License ซอฟต์แวร์ตัวนี้จึงเกิดจากการร่วมแรงของชาวโลกเพื่อประโยชน์ส่วนรวมของชาวโลกจริงๆ นอกจากจะได้ผลเป็นเว็บไซต์ Wikipedia ที่มีประโยชน์ต่อทุกวงการอย่างเอนกอนันต์แล้ว เรายังได้ซอฟต์แวร์ MediaWiki ที่เป็นชุดโปรแกรม Wiki ชั้นเลิศอีกด้วย
• แน่นอนครับถ้าเรานำโปรแกรม MediaWiki มาสร้างเว็บไซต์ Wiki เป็นของเราเอง จะทำให้เราได้ Wiki ที่มีหน้าตาละม้ายคล้ายกับ Wikipedia.org อย่างไม่ต้องสงสัยเลย

รูปที่ 1 Wikipedia.org สารานุกรมเสรีที่สร้างขึ้นจาก MediaWiki

การติดตั้งโปรแกรม

• เริ่มต้นโดยเตรียมระบบปฏิบัติการและซอฟต์แวร์อื่นๆ ที่จำเป็นให้พร้อม ผู้เขียนได้ทำการทดสอบกับระบบปฏิบัติการ Fedora Core 5(Bordeaux) โดยติดตั้งซอฟต์แวร์แพคเกจสำคัญๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานบริการเว็บเซิร์ฟเวอร์และระบบฐานข้อมูล ได้แก่ Apache 2.2 ,PHP 5.1.2 ,gd-2.0.33 ,mysql-5.0.18 และ ImageMagick-6.2.5 ส่วนตัวโปรแกรม MediaWiki สามารถดาวน์โหลดได้จาก http://www.mediawiki.org เป็นไฟล์ Tarball ขนาดประมาณ 2 MB ( บทความนี้ใช้ไฟล์ mediawiki-1.5.8.tar.gz ซึ่งเป็นรุ่นล่าสุด )
• จากนั้นทำการคอนฟิกและเปิดบริการทั้ง Apache และ MySQL ให้พร้อมทำงาน โดยเฉพาะ MySQL จะต้องกำหนดรหัสผ่านของ root ไว้ให้เรียบร้อยเสียก่อนเพราะในขั้นตอนติดตั้งโปรแกรม MediaWiki จะต้องป้อนรหัสผ่านนี้เพื่อสร้างฐานข้อมูลและตารางฐานข้อมูลขึ้น นอกจากนี้โปรแกรม PHP จะต้องกำหนดค่าตัวแปร memory_limit ให้มากกว่าค่าปรกติ (8 MB) ซึ่งไม่เพียงพอสำหรับ MediaWiki ตามเอกสารแนะนำการติดตั้งแล้วควรมีค่ามากกว่า 20 MB จะเหมาะสมกว่า ค่าตัวแปรนี้สามารถแก้ไขได้ที่ไฟล์ /etc/php.ini
• หลังจากเตรียมส่วนประกอบพื้นฐานไว้แล้ว ให้แตกไฟล์ mediawiki-1.5.8.tar.gz ไว้ใต้ไดเร็คทอรี่ DocumentRoot ของ Apache( สำหรับ Fedora Core คือ /var/www/html ) หรือตำแหน่งอื่นๆ ตามที่ต้องการแล้วเชื่อมโยงอีกครั้งด้วย Soft Link หรือ Alias หรือ Virtual Host ก็ได้ ตัวอย่างเช่น แตกไฟล์ไว้ที่ /var/www/html จะเกิดไดเร็คทอรี่ชื่อ mediawiki-1.5.8 แล้วสร้าง link ชื่อ wiki ขึ้น ด้วยคำสั่ง

1. ln –s /var/www/html/midiawiki-1.5.8 /var/www/html/wiki

• จะได้ผลลัพธ์เป็นตำแหน่ง URL ที่สามารถเรียกได้จากเว็บบราวเซอร์เป็น http://localhost/wiki นั่นเอง ในกรณีที่ท่านต้องการ URL ในลักษณะอื่นๆ อาธิ http://wiki.mydomain.com จะต้องอาศัยเทคนิคอื่นเช่น Name based Virtual Host หรือ URL Rewrite เป็นต้น
• สิ่งหนึ่งที่จะต้องเตรียมไว้ก่อนเข้าสู่การคอนฟิกโปรแกรม MediaWiki ก็คือ จะต้องแก้ไข Permission ของ Directory ชื่อ config ให้สามารถสร้างไฟล์และแก้ไขข้อมูลไฟล์คอนฟิกที่จะเกิดขึ้นระหว่างการคอนฟิกได้ โดยใช้คำสั่งดังนี้

1. chmod a+w /var/www/html/wiki/config

• ขั้นตอนต่อไปคือ จะต้องคอนฟิกโปรแกรม MediaWiki ผ่านทางเว็บบราวเซอร์ โดยเข้าไปที่ http://localhost/wiki/config จะปรากฏหน้าเว็บเพื่อการคอนฟิกโปรแกรม ดังรูป 2

รูปที่ 2 การคอนฟิกโปรแกรม MediaWiki

• ในขั้นตอนการคอนฟิกโปรแกรม MediaWiki นี้จะมีข้อมูลสำคัญๆ ที่จะต้องป้อนแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ตามลำดับจากด้านบนของหน้าจอลงไปจนถึงปุ่มยืนยันด้านล่างสุดของหน้าจอ คือ

Site Config เป็นการกำหนดชื่อของ Wiki Site ของเรา อีเมล์ของตัวระบบ (Contact Email) ซึ่งจะใช้ในการติดต่อกับสมาชิก ภาษาที่จะใช้ในหน้าเอกสารของสารานุกรม (มีตัวเลือกภาษาไทย) การประกาศข้อตกลงเกี่ยวกับลิขสิทธิ์การเผยแพร่ (เช่น GNU Free Document License) ชื่อและรหัสผ่านของผู้บำรุงรักษาระบบทั้งหมด ( เรียกว่า SysOp ) ดูตัวอย่างดังรูป 3

รูปที่ 3 กำหนดค่า Site Config

ส่วนที่ 2 เป็นการกำหนดค่าที่เกี่ยวกับการสื่อสารด้วยอีเมล์ (Email Notification) และการพิสูจน์สิทธิ์ของสมาชิกอาสาสมัคร ( Authentication ) ซึ่งโดยปรกติแล้วไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงค่า ส่วนที่ 3 จะเป็นการกำหนดค่าที่เกี่ยวกับระบบฐานข้อมูล (Database Config) ซึ่งจะต้องกำหนดค่า MySQL Server ,ชื่อฐานข้อมูล ชื่อยูสเซอร์ที่จะใช้ติดต่อกับฐานข้อมูล ชื่อขึ้นต้นของตารางข้อมูลของ MediaWiki (ใช้ค่าปรกติเป็น mw_ ) และสุดท้ายคือ ชื่อและรหัสผ่านของ root ซึ่งเราได้กำหนดไว้ในตอนต้นแล้ว

รูปที่ 4 กำหนดค่าเกี่ยวกับฐานข้อมูล MySQL

หากได้มีการเตรียมการต่างๆ ดังกล่าวมาแล้ว โปรแกรม MediaWiki จะสร้างฐานข้อมูล ตารางข้อมูล และ ไฟล์คอนฟิกของโปรแกรมขึ้นโดยอัตโนมัติ โดยจะแสดงหน้าจอรายงานความสำเร็จดังรูปที่ 5 ซึ่งให้คำแนะนำสำหรับขั้นตอนต่อไปคือ ให้ย้ายไฟล์ config/LocalSettings.php ไปที่ไดเร็คทอรี่หลักของโปรแกรม

รูปที่ 5 หน้าจอสุดท้ายหลังจากกำหนดค่าแล้ว

การย้ายไฟล์ดังกล่าวทำได้โดยคำสั่งต่อไปนี้

1. cd /var/www/html/wiki/config/
2. mv LocalSettings.php ..

หลังจากย้ายไฟล์คอนฟิกแล้วให้รีเฟรชหน้าเว็บเพจนี้อีกครั้งจะปรากฏหน้าแรกของโปรแกรม MediaWiki ของเรา ซึ่งพร้อมให้สมัครสมาชิกใหม่ โดยคลิ๊กล๊อกอินที่มุมบนด้านขวามือ และเข้าสู่ขั้นตอนการสร้างหัวข้อเอกสารได้ทันที

สมาชิก : รูปที่ 6 หน้าแรกของโปรแกรม MediaWiki

การติดตั้ง mediawiki บน ubuntu

• ขั้นแรกก็ต้องติดงตั้งโปรแกรมสำหรับเว็บเซิร์ฟเวอร์ก่อนครับ

1. apt-get install apache2 php4 php4-mysql mysql-server-4.1 (ผมสั่งไปแค่นี้เอง)

• ติดตั้ง mediawiki เลย

1. apt-get install mediawiki

• ตั้งค่า mediawiki

เปิดเบราเซอร์เข้าไปที่ http://localhost/mediawiki ตั้งค่าต่างๆเอา ตรงนี้ไม่ยากใช้เซนส์ได้เลย ตรงส่วนดาต้าเบสผมใช้ root ก็ไม่มีปัญหาอะไร แต่มันไม่ยอมให้พาสเวิร์ดว่าง ผมเลยแก้พาสเวอร์ root ในส่วนของดาต้าเบสก็ติดตั้งผ่าน พอผ่านหน้าตั้งค่าไปแล้วให้ย้ายไฟล์คอนฟิกซ์จาก /var/lib/mediawiki/config/LocalSettings.php ไปที่ /etc/mediawiki/LocalSettings.php เท่านี้เราก็สามารถใช้ wiki ได้แล้ว โดยเข้าไปที่ http://localhost/mediawiki แค่นี้เองครับ

• • ปล.เพื่อให้ใส่ภาพแล้วสามารถปรับขนาดได้ต้อง Apt แพคเกจเหล่านี้มาติดตั้งด้วยครับ imagemagick php4-imagick libhtml-wikiconverter-perl

เริ่มสร้าง Wiki

เพื่อให้แน่ใจว่าระบบ Wiki ที่เราสร้างขึ้นนี้สามารถใช้งานได้ ควรเริ่มต้นด้วยการทดลองสร้างหน้าเอกสาร ( article ) ขึ้น โดยล๊อกอินเข้าสู่ระบบด้วยชื่อบัญชี WikiSysop และรหัสผ่านที่ได้กำหนดไว้ในขั้นตอนการติดตั้งที่ผ่านมา กำหนดหัวข้อที่คิดว่าจะสร้าง article ขึ้น ตัวอย่างเช่น คำว่า Linux แล้วป้อนลงในช่องค้นหาในหน้าแรก

• โปรแกรมจะแจ้งว่าไม่พบหน้าเอกสารหัวข้อนี้ และจะให้เริ่มสร้างเอกสารหัวข้อนี้ได้ทันที โดยมีข้อความลิ้งค์ว่า You can create this page เมื่อเราคลิ๊กที่ข้อความนี้จะเข้าสู่หน้าจอแก้ไข article นี้ผ่านเว็บบราวเซอร์ได้ทันทีโดยไม่ต้องอาศัยโปรแกรมใดๆ เพิ่มเติมอีกเลย ในการเพิ่มเติมข้อความเหล่านี้เราจะพิมพ์ข้อความได้ตามที่ต้องการ แต่ถ้าต้องการให้มีรูปแบบที่สวยงามเป็นไปตามมาตรฐานของ Wiki แล้ว จะต้องศึกษาการกำหนดรูปแบบข้อความที่เรียกว่า Wiki Syntax ดังตารางที่ 1

ตารางที่ 1 ตัวอย่าง Wiki Syntax เบื้องต้นที่ใช้ทดสอบ รูปแบบ ความหมาย

สำหรับการแสดงรูปภาพจะต้องปรับแต่งเพิ่มเติมอีกเล็กน้อยเพื่อทำให้สามารถส่งไฟล์รูปภาพเข้าสู่โปรแกรมได้ โดยต้องแก้ไขไฟล์ LocalSettings.php แล้วลบเครื่องหมาย # หน้าข้อความว่า $wgEnableUploads = true ออก และจะต้องเพิ่มสิทธิ์ของไดเร็คทอรี่ images ให้สามารถบันทึกไฟล์ได้อีกด้วย จึงจะสามารถอัพโหลดไฟล์รูปภาพและแสดงรูปภาพในเอกสารได้ จะเห็นได้ว่าวิธีการติดตั้ง MediaWiki มีการออกแบบมาเป็นอย่างดี ทำให้ง่ายต่อการใช้งานมาก แต่ยังมีคุณสมบัติอื่นๆ อีกมากที่ผู้บริหารระบบจะต้องศึกษาเพื่อการใช้งานให้เต็มประสิทธิภาพมากขึ้น ได้แก่ การควบคุมสิทธิ์ของผู้ใช้งาน การเพิ่มเติมและใช้งาน Extension ต่างๆ ซึ่งสามารถดาวน์โหลดคู่มือการใช้งานได้จากเว็บไซต์ของ MediaWiki

wikipedia(วิกิพีเดีย)

• วิกิพีเดีย (Wikipedia) คือสารานุกรมเสรีหลายภาษาบนอินเทอร์เน็ต ที่ทุกคนสามารถอ่านและปรับปรุงเพิ่มเติมเนื้อหา ซึ่งทำให้วิกิพีเดียกลายเป็นสารานุกรมที่ได้รับการแก้ไข รวบรวมและดูแลรักษาจากอาสาสมัครหลายแสนคนทั่วโลก ผ่านซอฟต์แวร์ชื่อมีเดียวิกิ(mediawiki)

• วิกิพีเดียเริ่มต้นเมื่อ 15 มกราคม พ.ศ. 2544 โดยเริ่มต้นโครงการจากชื่อสารานุกรมนูพีเดียที่เขียนโดย ผู้เชี่ยวชาญในหลายสาขา และในปัจจุบันดำเนินงานโดยมูลนิธิวิกิมีเดียนำโดยจิมมี เวลส์และแลร์รี แซงเจอร์ ในปัจจุบันรวมทุกภาษามีบทความมากกว่า 5,600,000 บทความ โดยฉบับภาษาไทยมี 16,364 บทความ วิกิพีเดียมีมากกว่า 250 ภาษา โดยในทั้งหมดมี 12 ภาษา ที่มีบทความมากกว่า 100,000 บทความ วิกิพีเดียในฉบับภาษาเยอรมันได้มีการแจกจ่ายในรูปแบบของดีวีดี-รอม

ลักษณะสารานุกรม

สารานุกรมวิกิพีเดียได้รับการยอมรับจากนักวิชาการและสื่อมวลชน เนื่องจากเนื้อหาเปิดเสรีให้สามารถนำไปใช้ได้ รวมถึงเปิดเสรีที่ให้ทุกคนแก้ไข รวมถึงนโยบายมุมมองที่เป็นกลางจากทุกฝ่ายที่เขียนในสารานุกรม อย่างไรก็ตามการนำไปใช้อ้างอิงในเอกสารทางวิชาการยังคงเป็นข้อถกเถียงเนื่องจากการเปิดโอกาสให้ทุกคนแก้ไข ซึ่งง่ายต่อการปรับเปลี่ยนข้อมูลทุกเมื่อ

ผู้ประสงค์ร้ายที่มือบอนเข้าไปทำลายข้อมูลหรือสิ่งดีๆ ในวิกิพีเดีย ยังเป็นปัญหาที่เกิดบ่อย แม้ว่าส่วนใหญ่ผู้ก่อการร้ายเหล่านั้นจะถูกจับได้ และมีการเข้าไปแก้ไขเนื้อหาเพิ่มเติมที่ไม่ถูกต้องเหล่านั้นอย่างรวดเร็ว โดยผู้ใช้วิกิพีเดียที่ทำหน้าที่ตรวจสอบติดตามการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นล่าสุด

ความน่าเชื่อถือของวิกิพีเดียได้ถูกทำการทดสอบ ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2548 ได้มีทีมนักวิจัยทดสอบความถูกต้องของวิกิพีเดียฉบับภาษาอังกฤษ เปรียบเทียบกับสารานุกรมบริเตนนิกา สารานุกรมที่เก่าแก่ที่สุดในโลก โดยนำเรื่องราวเกี่ยวกับด้านวิทยาศาสตร์ไปทดสอบ ผลลัพธ์ที่ออกมาว่าสรุปว่าความถูกต้องใกล้เคียงกัน โดยมีการผิดพลาดทางข้อมูลและการใช้ภาษาใกล้เคียงกัน

หัวข้อที่ยังไม่สมบูรณ์

สำหรับหัวข้อที่ยังไม่สมูบรณ์ หรือเป็นเพียงโครงร่าง รอให้เข้ามาเพิ่มเติมเนื้อหาภายหลัง สามารถใส่คำว่า {{โครง}} ซึ่งจะมีผลให้ วิกิแสดงแม่แบบ "โครง" ซึ่งจะแจ้งให้ผู้อ่านทราบว่า ข้อมูลในหัวข้อนี้ยังไม่สมบูรณ์, และเป็นการเชิญชวนผู้ที่มีความรู้ในเรื่องนั้นๆ มาเพิ่มเติมเนื้อหาลงไป

กลเม็ดในการเขียนและตรวจแก้บทความวิกิพีเดีย

• ควรเขียนบทความด้วยความคิดเห็นที่เป็นกลาง และระบุเอกสารอ้างอิง เพื่อง่ายแก่การตรวจสอบ และเพื่อประโยชน์ในการเพิ่มเติมข้อมูลในภายหลัง

• ดูหน้า วิกิพีเดีย:การใช้ภาษา เพื่ออ่านคำแนะนำเกี่ยวกับการใช้ภาษา รวมถึงตัวสะกด

• เพื่อความสะดวกในการเขียน ผู้ใช้สามารถใช้โปรแกรมเท็กซ์เอดิเตอร์ (text editor) ใดๆ ก็ได้ตามความสะดวก เพื่อพิมพ์และแก้ไข ก่อนที่จะตัดแปะลงในหน้าแก้ไขบทความ เพื่อดูตัวอย่างการแสดงผลจริงบนเว็บเบราเซอร์ (preview). ข้อดีของวิธีนี้คือ ผู้ใช้จะยังมีบทความนั้นเก็บอยู่ในเครื่องของตัวเอง และสามารถจะแก้ไขเพิ่มเติมได้ตลอดเวลา ถึงแม้จะไม่ได้ต่ออินเทอร์เน็ต. โปรแกรมเท็กซ์เอดิเตอร์บางตัว สามารถปรับให้เหมาะกับการพิมพ์บทความวิกิพีเดียได้, โปรดดู Wikipedia:syntax highlighting.

• ในระหว่างทำการแก้ไขบทความ ถ้าต้องการเปิดดูหน้าปัจจุบัน, โดยไม่ยกเลิกการแก้ไขที่ทำอยู่, ให้เปิดลิงก์ "ยกเลิก" ในหน้าต่างใหม่.

การเชื่อมโยง

หลังจากสร้างหน้าใหม่ขึ้น ควรจะ

• ตรวจสอบดูหน้าที่ เชื่อมโยงมายังหน้านี้ โดยใช้ลิงก์ หัวข้ออื่นที่โยงมา เพื่อตรวจสอบดูความหมายของคำที่เชื่อมโยงมา ว่าตรงกับความหมายที่ได้ให้ไว้ในเนื้อหาของหน้านี้
• ใช้ปุ่มค้นหา (จาก Google หรือเครื่องมือค้นหาอื่นๆ) เพื่อค้นหาคำ หัวข้อ ของหน้าที่ปรากฏในหน้าบทความอื่นๆ และทำลิงก์เชื่อมโยงมายังหน้านี้ ตามความเหมาะสม
• ตรวจสอบหน้าที่เกี่ยวข้องในวิกิพีเดียภาษาอื่นๆ ที่คุณอ่านได้
• หัวข้อบางหัวข้อ สามารถเชื่อมโยงกันได้ ด้วยแม่แบบ ที่เตรียมไว้แล้ว, โปรดดูที่ วิกิพีเดีย:แม่แบบเชื่อมโยงหัวข้อ

การแก้ไขเล็กน้อย

เมื่อแก้ไขหน้า ผู้ใช้ที่ล็อกอินสามารถกำหนดได้ว่าการแก้ไขนั้น เป็น "การแก้ไขเล็กน้อย" ซึ่งมักจะเป็นการแก้คำสะกด จัดรูปแบบ หรือเรียบเรียงเนื้อหา เราสามารถซ่อนการแก้ไขเล็กน้อยเมื่อแสดง พิเศษ:Recentchanges การกำหนดการแก้ไขจริงๆ ว่าเป็นการแก้ไขเล็กน้อย เป็นการกระทำที่ไม่สมควร ในที่นี้รวมถึงการลบบางส่วนของข้อความด้วย ถ้ามีกรณีกำหนดการแก้ไขเป็นการแก้ไขเล็กน้อยโดยไม่ได้ตั้งใจ ให้แก้ไขอะไรก็ได้อีกหน่อย (เช่นการเพิ่มช่องว่างระหว่างคำ 2 คำ หรือการขึ้นบรรทัดใหม่) แล้วกำหนดเป็นการแก้ไขหลัก จากนั้นก็กรอกในช่อง 'คำอธิบายโดยย่อ' ว่า "การแก้ไขครั้งก่อนนี้ เป็นการแก้ไขหลัก"

ตกแต่งวิกิ

ในตารางด้านล่าง, คอลัมน์ซ้าย จะแสดงผลลัพธ์ ว่าจะปรากฏอย่างไร, ส่วน คอลัมน์ขวา จะบอกว่า จะทำอย่างไรเพื่อให้ได้ผลลัพธ์อย่างนั้น. หรือพูดอีกอย่างหนึ่งคือ การจะทำข้อความให้ดูเหมือนกับที่แสดงในคอลัมน์ซ้าย ให้พิมพ์ในรูปแบบที่คุณเห็นในคอลัมน์ขวา.

ตอน, ย่อหน้า, รายการ, และ เส้นแบ่ง

==ตอนใหม่==

===ตอนรอง===

====ตอนย่อย====

การขึ้นบรรทัดใหม่ 1 ครั้ง
ไม่มีผลกับการจัดย่อหน้าในหน้าแสดงผล
สามารถใช้ในการตัดประโยคจากกันได้
ผู้เขียนบางคนเห็นว่า การขึ้นบรรทัดนี้จะช่วยในการตรวจแก้
และช่วยการทำงานของ ''diff''

แต่การขึ้นบรรทัดใหม่ 2 ครั้ง
มีผลเท่ากับการขึ้นย่อหน้าใหม่

คุณสามารถขึ้นบรรทัดใหม่ได้<br/>
โดยที่ไม่ขึ้นย่อหน้าใหม่

*การสร้างรายการ
**ให้ใส่เครื่องหมาย * ด้านหน้ารายการ
**ใช้ * มากดวงขึ้น
***เพื่อสร้างรายการในระดับ
***ที่ย่อยมากขึ้น

# รายการชนิดตัวเลขก็ใช้ดีเช่นกัน
## ยิ่งจัดโครงสร้างดีๆ
## ยิ่งง่ายต่อการติดตาม

* สามารถใช้ผสมกันได้
*# และแบ่งรายการย่อยไปเรื่อยๆ
*#* อย่างนี้

; รายการนิยามศัพท์ : รายการของคำศัพท์และความหมาย
; คำศัพท์ : ความหมายของคำศัพท์

: ขึ้นต้นด้วยเครื่องหมายโคลอน เพื่อจัดกั้นหน้าซ้ายของย่อหน้าให้ร่นเข้า
การขึ้นบรรทัดใหม่ เป็นการเริ่มย่อหน้าใหม่

IF บรรทัดขึ้นต้นด้วยช่องว่าง THEN
  มันจะแสดงในรูปแบบ
    เหมือนกับที่พิมพ์เข้าไป;
  โดยใช้ฟอนต์ที่มีความกว้างคงที่;
  และจะไม่ตัดบรรทัดด้วย;
ENDIF
วิธีนี้มีประโยชน์สำหรับ:
  * คัดลอกข้อความที่มีการจัดรูปแบบไว้แล้วมาวาง;
  * การอธิบายรายละเอียดของอัลกอริทึม;
  * ซอร์สโค้ดของโปรแกรม
  * ascii art;

IF บรรทัดขึ้นต้นด้วยช่องว่าง THEN
  มันจะแสดงในรูปแบบ
    เหมือนกับที่พิมพ์เข้าไป;
  โดยใช้ฟอนต์ที่มีความกว้างคงที่;
  และจะไม่ตัดบรรทัดด้วย;
ENDIF
วิธีนี้มีประโยชน์สำหรับ:
  * คัดลองข้อความที่มีการจัดรูปแบบไว้แล้วมาวาง;
  * การอธิบายรายละเอียดของอัลกอริทึม;
  * ซอร์สโค้ดของโปรแกรม
  * ascii art;

<center>วางข้อความไว้กึ่งกลาง</center>

เส้นแบ่งในแนวนอน: นี่อยู่บน
----
และนี่อยู่ล่าง

ลิงก์, URLs, รูปภาพ

Sue is reading the [[video policy]].
สมชายแนะนำ[[หนังสือดี 100 เล่มที่คนไทยควรอ่าน]]

[[List_of_cities_by_country#Morocco]]

ลิงก์ไปจุดเดียวกัน แต่ใช้ชื่ออื่น ("[[:en:piped link|piped link]]"): [[ผู้ใช้:bact|ตอบ]]

การต่อท้ายคำทำให้เป็นลิงก์ทั้งคำและส่วนขยายได้: [[:en:test]]ing, [[:en:gene]]s

ซ่อนสิ่งที่อยู่ในวงเล็บอัตโนมัติ: [[:en:kingdom (biology)|]]
ซ่อน namespace อัตโนมัติ: [[:en:Wikipedia:Village pump|]]

เมื่อเพิ่มความคิดเห็นลงไปในหน้าพูดคุย ท่านควรลงชื่อเสมอ ซึ่งท่านทำได้ง่ายๆ โดยใส่เครื่องหมาย ~ 3 ตัวติดกัน
ซึ่งจะถูกแทนที่ด้วยชื่อของท่าน:
: ~~~
หรือพิมพ์ ~ 4 ตัว เพื่อใส่ชื่อและวันที่/เวลา:
: ~~~~

[[พยากรณ์อากาศของจังหวัดลำปาง]] คือหน้าที่ยังไม่มี

#REDIRECT [[ประเทศไทย]]

ลิงก์ภายนอก:
[http://www.nupedia.com Nupedia]

หรือแค่ใส่ URL:
http://www.nupedia.com.

รูปภาพ: [[ภาพ:Wiki-th.png]]

[[ภาพ:Wiki-th.png|วิกิพีเดีย - สารานุกรมเสรี]] 

[[:ภาพ:หน้าจอ.png]]

[[media:Sg_mrob.ogg|เสียง]]
[[media:Tornado.jpg|ภาพทอร์นาโด]]

[[July 20]], [[1969]] , [[20 July]] [[1969]]
and [[1969]]-[[07-20]]

รูปแบบตัวอักษร

''Emphasize'', '''strongly''',
'''''very strongly'''''.

ท่านสามารถเขียน<i>ตัวเอียง</i>และ<b>ตัวหนา</b>
หากต้องการกำหนดตามลักษณะของฟอนต์
แทนที่จะเป็น emphasis เช่นใช้ในการเขียนสูตรคณิตศาสตร์:
:<b>F</b> = <i>m</i><b>a</b>

ฟอนต์ตัวพิมพ์ดีดสำหรับ<tt>ศัพท์เทคนิค</tt>

ท่านสามารถใช้<small>ตัวอักษรขนาดเล็ก</small>สำหรับเขียนคำบรรยายใต้ภาพ

ท่านสามารถ<strike>ขีดฆ่าเนื้อหาที่ลบออก</strike>แล้ว<u>ขีดเส้นใต้เนื้อหาใหม่</u>

è é ê ë ì í

À Á Â Ã Ä Å
Æ Ç È É Ê Ë
Ì Í Î Ï Ñ Ò
Ó Ô Õ Ö Ø Ù
Ú Û Ü ß à á
â ã ä å æ ç
è é ê ë ì í
î ï ñ ò ó ô
œ õ ö ø ù ú
û ü ÿ

¿ ¡ « » § ¶
† ‡ • —

™ © ® ¢ € ¥
£ ¤

ตัวห้อย: x<sub>2</sub>
ตัวยก: x<sup>2</sup> or x&sup2;
&epsilon;<sub>0</sub> =
8.85 &times; 10<sup>&minus;12</sup>
C&sup2; / J m.

1 [[hectare]] = [[1 E4 m²]]

α β γ δ ε ζ
η θ ι κ λ μ ν
ξ ο π ρ  σ ς
τ υ φ χ ψ ω
Γ Δ Θ Λ Ξ Π
Σ Φ Ψ Ω

∫ ∑ ∏ √ − ± ∞
≈ ∝ ≡ ≠ ≤ ≥ →
× · ÷ ∂ ′ ″
∇ ‰ ° ∴ ℵ ø
∈ ∉ ∩ ∪ ⊂ ⊃ ⊆ ⊇
¬ ∧ ∨ ∃ ∀ ⇒ ⇔
→ ↔

<i>x</i><sup>2</sup>&nbsp;&nbsp;&ge;&nbsp;&nbsp;0 true.

<math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math>

<nowiki>Link &rarr; (<i>to</i>)
the [[FAQ]]</nowiki>

<!-- ใส่บันทึกหมายเหตุที่นี่ -->

ตารางแบบ HTML

ตารางแบบ HTML สามารถนำมาใช้ได้เป็นอย่างดี ท่านสามารถดูวิธีการใช้ และพูดคุยเกี่ยวกับการทำตารางได้ที่ Using tables.

หน้าที่ถูกป้องกัน

ในบางกรณีลิงก์ที่เคยแสดงว่า "แก้ไขหน้านี้" กลับถูกแสดงแทนด้วยคำว่า "Protected page" (หรืออื่นๆ ที่เทียบเท่ากันในภาษาของโครงการนั้นๆ) ในกรณีนี้หน้านั้นจะแก้ไขมิได้

การแยกส่วนกันตรวจแก้

การย้ายหรือคัดลอกส่วนของข้อความในหน้าเดียวกัน หรือจากหน้าอื่น และจะแก้ไขส่วนอื่นๆ ด้วย จะเป็นการดีกว่าถ้าแยกการแก้อย่างนี้เป็น 2 หน เพราะจะทำให้การตรวจความแตกต่างเกิดประโยชน์ที่สุด สำหรับการตรวจสอบการตรวจแก้อื่นๆ

สรุป

สรุปรายงานฉบับนี้

เอกสารอ้างอิง และเว็บลิงค์

1. ข้อมูลเบื้องต้นในการใช้ mediawiki, http://l10n.opentle.org/wiki/%E0%B8%84%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B9%89%E0%B9%84%E0%B8%82%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2
2. การใช้งาน wiki เบื้องต้น, http://research.crma.ac.th/2549/index.php/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%83%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99_wiki_%E0%B9%80%E0%B8%9A%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%99
3. ข้อมูลต่างๆเกี่ยวกับ wiki,http://www.health-edreform.net/moodle/help.php?file=index.html
4. เว็บไซต์ wikipedia มีให้เลือกหลายภาษา,http://www.wikipedia.org
5. mediawiki และการติดตั้ง,http://www.itdestination.com/articles/wiki/
6. การติดตั้ง mediawiki บน ubuntu,http://www.ubuntuclub.com/html/index.php?option=com_content&task=view&id=213&Itemid=55